Need to know

Alle feiten op een rij

Wat is de aanleiding om te onderzoeken of aanleg van windmolenparken onder de kust veel voordeliger kan? Het lijkt dat het onderzoek zich niet richt op de ‘of’ vraag, maar meer op de ‘hoe maken wij het mogelijk’ vraag. Hieronder een aantal feiten op een rij.

Hieronder de belangrijkste feiten op een rij.

Uitgelichte doelstellingen van het energieakkoord

 

  • 16% van alle gebruikte energie in Nederland moet duurzaam zijn in 2023
  • 80% van alle energie in Nederland moet duurzaam zijn in 2050
  • Terugbrengen van CO2 uitstoot met 20% in 2023

 

Status 2014

 

  • Nederland produceert 4% duurzame energie
  • Ministerie van Economische Zaken (EZ) wil versnelling om te voldoen aan de Europese afspraken
  • Huishoudens in Nederland gebruiken ca 20% van alle energie
  • De Nederlandse industrie gebruikt ca 80% van alle energie en

 

Kostenvergelijking windenergie – bron SDE+ 2014, ECN in opdracht van EZ

 

  • Op land –  7 eurocent/kwh
  • Op zee < 10 m diepte –  13,5 eurocent/kwh
  • Op zee > 10 m diepte – 15 eurocent/kwh

 

Uitgangspunt Ministerie EZ – kamerdebat voorjaar/zomer 2013 – 40% voordeliger

 

  • Bouwen in ondiep water is 40% goedkoper (Jan Vos / PvdA – Henk Kamp / VVD), 13 januari 2013
  • Op basis hiervan en omwille van een ‘versnelling in de aanleg van windparken op zee tegen minder kosten’, besluit Minister Kamp te laten onderzoeken hoeveel voordeliger aanleg binnen de 12 mijlzone is.
  • Inmiddels (2015) heeft de Minister het voorstel gedaan om niet op zeer dichte afstand van de kust te zoeken, maar de reeds vastgestelde zoekgebieden op 12 mijl uit de kust naar de kust toe uit te breiden naar 10 mijl, ofwel 18,5 km.

 

Activiteiten Platform Maritieme Windmolenparken (PMW)

 

  • PMW (en vele andere maatschappelijke organisaties en overheden) hebben hier ernstige bezwaren tegen uitgesproken. Op basis van deze bezwaren zijn zij uitgenodigd deel te nemen aan deze onderzoeken.
  • Tijdens deze deelnamesessie hebben wij de eis gesteld een onderzoek te laten doen naar het effect van windmolenparken op het toerisme langs de Nederlandse Kust.
  • Een standaard procedure van de overheid is, een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) te laten doen om ‘alle (maatschappelijke) effecten’ van deze beslissingen te wegen. Echter uitsluitend op BV Nederland niveau. De lokale effecten worden hierbij niet of onvoldoende gewogen.

 

Onderzoek resultaat – 6% – 13% minder bezoekers. bron: ZKA in opdracht van Ministeries EZ en I&M.  

 

  • Significante effecten op bezoek aan kusten gebaseerd op een foto waar één windmolenpark  van ongeveer 30 molens zichtbaar opgesteld staan.
  • 45% van Nederlandse toeristisch recreatieve bezoekers en ca 35% van de Duitse verblijfstoeristen geeft aan dat dit de beleving negatief zal beïnvloeden.
  • Ca 15% recreanten geeft aan deze kust (veel) minder of niet meer te zullen bezoeken. (Duitsers 8%)
  • Effect zal (onderkend door Rijkswaterstaat / Ministerie van Infrastructuur en Milieu) ernstiger zijn bij meerdere windparken (Amalia, Luchterduinen en eventuele parken op 6 km uit de kust), ofwel eenstapeling van windmolenparken
  • In dit onderzoek is niet onderzocht wat het effect is van een volledig met turbines volstaande horizon. De verwachting is gerechtvaardigd dat de hierboven genoemde getallen hoger zullen uitvallen.

40% Kostenreductie – niet afhankelijk van plaatsing maar van ‘verwachte’ ontwikkelingen. Boterzacht!!

Het Energieakkoord gaat uit van een mogelijke kostenreductie van 40% per opgewekt kilowatt/uur. Dit is het gevolg van:

  • Leerproces, efficiëntere productie, verwacht beter rendement windturbines
  • In de afgelopen jaren zijn de kosten per Kwh uitsluitend toegenomen.
  • Onafhankelijke bronnen verwachten dat deze 40% niet gerealiseerd wordt.
  • Het Economische Bureau van de Bouw vindt 25% al een ‘enorme uitdaging’.
  • In het Energieakkoord op pagina 70 is een voorbehoud opgenomen ten aanzien van deze 40% kostenreductie
  • De Rekenkamer heeft in april 2015 een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat alle veronderstelde opbrengsten in het Energieakkoord 24% hoger ligt dan de reële opbrengsten.
  • Voor windenergie zijn historische reeksen beschikbaar (CBS) waaruit blijkt dat de gemiddelde opbrengst in de afgelopen jaren van de bestaande windparken op zee ca 34% bedraagt. Het Energieakkoord en het SDE+ 2014 gaan uit van 50%!

 

Economische effecten afgeleid uit dit onderzoek – verlies van 11500 banen.

  • Jaarlijkse uitgaven langs Nederlandse kust in recreatieve sector bedragen € 4,5 miljard (bron: Pantea)
  • Een terugloop met 15% van de bezoekers resulteert in een afname van bijna  €  675 miljoen.
  • De gemiddelde omzet per werknemer (FTE) in deze sector € 85.000/jaar. (bron: Koninklijke Horeca Nederland)
  • Een terugloop van € 675 miljoen resulteert in een verlies van ca 7900 voltijd banen in de toeristische sector langs de Nederlandse kust. Gezien het seizoens- en parttime karakter is het aantal getroffenen een factor 1,6 groter.  
  • Veel gemeenten langs de Nederlandse kust zijn sterk tot zeer sterk afhankelijk van de inkomsten uit de toeristenindustrie.

 

Werkgelegenheid door windparken – bron: Eneco Luchterduinen

 

  • Basis voor deze berekening is het aantal voltijdbanen tijdens en na de bouw van Luchterduinen, geëxtrapoleerd naar 4450 MW op zee.
  • 8000 voltijd banen tot 2023 (verlopend, want niet alle parken worden gelijktijdig gebouwd)
  • 1400 voltijd banen na oplevering (inclusief alle onderaannemers)
  • Een berekening gedaan door het samenwerkingsverband ‘Platform Maritiemen Windmolenparken laat een terugloop zien van bijna 6000 banen. Het verschil wordt verklaard door het aantal dagjesmensen / verblijfstoeristen dat hierbij gebruikt werd. Dit is aan de behoudende kant.

 

Resultaat Maatschappelijke Kosten Baten Analyse – bron: DECISIO in opdracht EZ

 

  • Maatschappelijk rendement is hoger binnen de 12 mijl zone, dus voordeliger voor minister Kamp
  • Effecten op andere functies zijn vaak negatiever binnen de 12 mijl zone (recreatie, ecologie, zandwinning)
  • Wanneer alle molens voor de Zuid-Hollandse kust (tussen Scheveningen en IJmuiden) geplaatst worden, kost dat  – over de hele periode van 20 jaar – € 200.000 per MW meer.
  • Op basis hiervan hebben wij berekend – en gecontroleerd bij Decisio – dat de gekapitaliseerde waarde hiervan € 700 miljoen bedraagt. Periode bedraagt 20 jaar.
  • Per jaar is dat een verhoging van € 35 miljoen.
  • Minister Kamp heeft in een reactie op Kamervragen eind 2014 gesteld dat het verplaatsen van 700 MW naar IJmuiden Ver een verhoging betekent van € 300 miljoen gekapitaliseerd vermogen. Het verplaatsen van de 2 velden voor de ZH kust zou dus een verhoging van € 600 miljoen betekenen, ofwel € 30 miljoen / jaar.

 

Investeringen en subsidies – bron: ECN SDE+ 2014, Energieakkoord SER 

 

  • Berekeningen van ECN (SDE +2014) gaan niet verder dan 2020. Het grootste deel van de investeringen zal echter gedaan worden na 2020.
  • Subsidie, die zal worden toegekend voor parken te bouwen tot 4450 MW bedraagt € 18.miljard.
  • Totaal investeringen in deze windparken (verhoging van 14% naar 16% van de duurzaam opgewekte energie) zal € 33 miljard (bij terugbrengen van de kosten met 40% per Kwh). Subsidiedeel hiervan is  € 18 miljard, de bouwkosten (3450 MW) circa € 15 miljard.

 

Conclusie

 

  • Windparken van de ZuidHollandse kust naar IJmuiden Ver plaatsen  is – gekapitaliseerde waarde – ca 600 miljoen duurder.
  • Een extra investering van ca 1,7 % van het totaal te investeren bedrag.
  • IJmuiden Ver heeft als bijkomende voordelen dat:
    • er ruimte is om alle windturbines tot 2023 op 1 lokatie te plaatsen.
    • deze turbines 9% meer windenergie opleveren dan dichter bij de kust (gegevens meetpaal RWE)
    • bij plaatsing van bijvoorbeeld 8MW turbines er veel minder turbines nodig zijn. Dit heeft een positieve uitwerking op de funderingskosten (minder funderingen nodig) en op de kabelkosten (minder onderlinge verbindingen)
  • Op termijn – van 16% naar 80% duurzame energie – moeten parken toch ver buiten de 12 mijl zone geplaatst worden. Hiervoor is binnen de 12 mijl zone geen plaats
  • Begin daar dan nu vast mee, want….
  • Strategisch gezien ligt IJmuiden Ver veel aantrekkelijker t.o.v. de (nog te ontwikkelen) internationale grid op zee en sluit daardoor makkelijker aan op de Britse, Duitse en Deense velden.
  • Plaatsing over de horizon laat de werkgelegenheid van ruim 11000 mensen intact
  • Plaatsing over de horizon laat de (in energieakkoord overeengekomen) werkgelegenheid in de windindustrie intact
  • Plaatsing over de horizon geeft Nederland de kans zich als kennisland verder te ontwikkelen en profileren (doelstelling kabinet)
  • Plaatsing binnen de 12 mijlzone zal de door dit kabinet gewenste versnelling ernstig vertragen door te verwachten maatschappelijke weerstand en hieruit voortvloeiende procedures
  • Mogelijke kostenbesparingen – tot de verwachte 40% – hebben niets te maken met de locatie, maar met verwachte ontwikkelingen. Wanneer deze gerealiseerd zouden worden, geldt dat ook voor plaatsing achter de horizon!!